Opperdoezer Ronde hoe zit dat eigenlijk? Alleen aardappels die binnen een straal van 1 km om de kerk van het Westfriese plaatsje Opperdoes worden geteeld mogen Opperdoezer Ronde heten. Het zijn dan ook niet zomaar piepers, maar aardappels met een BOB-status, een Beschermde Oorsprong Benaming. Een rond klein aardappeltje met een dunne schil en een vrij gele kleur. Topkoks zijn zonder uitzondering lyrisch over de bijzondere smaak.
Ze worden bovendien liefdevol geteeld: overwegend met de hand gepoot en gerooid. Ongeveer 4 miljoen kilo per jaar telt de totale oogst. Vanwege die beschermde status kan dat volume ook niet groter worden. De Opperdoezer Ronde is te koop in diverse supermarkten. Beste consumenten, let dus goed op!
Geschiedenis In opperdoes werden vanaf 1860 voornamelijk negenwekers verbouwd, een snelgroeiende aardappel, die al vroeg in het seizoen gerooid kan worden. Deze negenwekers werden gekruist met uit zaadbollen gekweekte variaties van de plant, door de Andijkse tuinder J. Sluis. Het resultaat werd aanvankelijk de sluis genoemd. Door veredeling van deze aardappel ontstond de Opperdoezer Ronde. Consumptie De Ronde is een vastkokende consumptieaardappel met een gele schil. Officieel heet de aardappel 'een geel/wit vlezige, iets onregelmatige gevormde, ovaalronde, diepogige knol met een vrij laag zetmeelgehalte'. Om deze reden wordt de Opperdoezer Ronde door kenners als delicatesse gezien. De aardappel bevat veel vitamines en hoogwaardige eiwitten. Doordat de aardappel vastkokend is, is deze zowel geschikt voor koken en bakken. Oogst Vanwege de uiterst kwetsbare dunne schil wordt de aardappel door de telers met de hand gerooid. De eerste aardappelen kunnen al in mei worden gerooid, als deze in plastic tunnels groeien. Aardappels in een kas kunnen zelfs al in april worden gerooid. De hele oogst is in ieder geval voor eind september uit de grond, wat de Opperdoezer Ronde een vroege aardappel maakt. De Opperdoezer Ronde is een beschermde oorsprongsbenaming. en de aardappel mag alleen in het dorp Opperdoes worden geteeld uit gecertificeerd pootgoed. Er zijn 35 telers die samen circa 150 ha. telen.
 Met zijn tienen aan tafel Toen Hero nog een klein jongetje was zaten ze thuis met zijn tienen om de tafel als moeder Stam een grote pan met 8 kilo eigen geteelde aardappels op tafel zette. Dankbare eters waren pa en ma, de zeven zonen en de jongste enige dochter. Groente en vlees bleven vaak onaangeroerd, de Opperdoezer Ronde, gedoopt in een heerlijke jus van roomboter kwam het eerste aan bod. Aardappels schrapen deden de kinderen om toebeurt. Ook bij het poten en rooien op het land werd de kinderschare regelmatig ingeschakeld.
Ambassadeur Hero Stam maakt zich sterk voor het erfgoed van Opperdoes, de 'Opperdoezer Ronde'. Terecht maakt hij zich grote zorgen over de toekomst van het lekkerste aardappeltje ter wereld want steeds meer collegatelers haken af vanwege de magere opbrengsten. Maar Hero Stam blijft als een gepassioneerd ambassadeur vechten om het behoud. |